Strona główna » Nie dotyczy » Artykuły » Reportaż » Radomyśl Wielki dożynkową stolicą Podkarpacia!

Radomyśl Wielki dożynkową stolicą Podkarpacia!

    A A A Drukuj
                                  
2012-09-03 17:36

Ponad sześćdziesiąt grup wieńcowych z całego regionu, kilka tysięcy widzów, ludowa zabawa do późnej nocy. Tak w Radomyślu wybiera się najpiękniejsze wieńce.

Od siedemnastu lat miasteczko Radomyśl Wielki gości grupy dożynkowe z całego regionu. Na miejscowym stadionie, zawsze w pierwszą niedzielę września, odbywa się Podkarpacki Konkurs Wieńca Dożynkowego. Ostatnia edycja miała miejsce 2 września. A jest to impreza z której Radomyśl Wielki jest dumny. I ma ku temu powody.

Jedyny taki w Polsce?

Radomyski konkurs to jedna nielicznych takich imprez w kraju, chyba jedyna w tej części Polski, jak nie w skali całego kraju. Bo w formie przeglądu skupia grupy wieńcowe z całego Podkarpacia. Do Radomyśla docierają nawet wieńca z miejscowości położonych na terenie dawnego województwa przemyskiego. –Są grupy wieńcowe, które przyjeżdżają do nas od wielu, wielu lat. Szczególnie nisko im się kłaniamy – mówił burmistrz Radomyśla Józef Rybiński po odwiedzinach u grup, które szykowały się do konkursowej prezentacji.

Impreza ma też swój stały program. Przegląd wieńca zawsze ją rozpoczyna. A jest to już długa i barwna prezentacja. W tym roku do rywalizacji stanęły 63 grupy wieńcowe. Konkursowe jury, złożone głównie z etnografów, wieńce oceniało w trzech kategoriach. Pierwsza to wieńce wite w sposób zgodny z wieloletnią tradycją, druga to wieńce o tematyce religijnej. W tych kategoriach zgłoszonych zostało po 25 wieńców. Trzecia kategorią są formy inne, tutaj prezentowało się 13 grup.

Na specjalnie wyznaczony plac, przed sceną, jury i publicznością, grupy wieńcowe swoje dzieła wnoszą samodzielnie. Często to są liczne reprezentacje. Wieniec przynoszą jego autorki w towarzystwie dzieci, sołtysa. Stroje ludowe to niemal obowiązek, chyba tylko strażacy mogą się wyłamać bo przychodzą w galowych mundurach OSP. Każda grupa też przygotowuje opis swojego wieńca, a często i swojej wsi – zachwalając jej uroki.

Wreszcie same wieńce okazują się być arcydziełami ludowej sztuki. To najczęściej kolosalne konstrukcje, bardzo efektowne. Najwyższy wieniec miał niemal dwa metry wysokości. A co prezentują wieńczarki i wieńczarze?

Korony, kogut, figury… panorama wsi

Grupa z Podborza prezentowała wieniec w kształcie kopuły zwieńczonej krzyżem. Przekazywała, że powstał z pszenicy, pszenżyta i jęczmienia. Ozdobiony został kwiatami i rajskimi jabłuszkami. Wieniec wyplatały gospodynie, członkinie OSP. Pomagała młodzież ze wsi.

Koło Gospodyń Wiejskich ze Zdziarca przyniosło wieniec w kształcie korony. Uwity został z jęczmienia i pszenicy, ozdobiony kwiatami i ziołami.

Ale sporo było nietypowych konstrukcji, które miały symbolizować też konkretną myśl, ukrytą w wieńcu przez twórczynie. Z Podola na konkursowy plac trafiła łódź unosząca się na falach morskich wyklejona ziarnami pszenżyta, kukurydzy i grochu. Przyozdobiona została wianuszkiem z bukszpanu i świeżych kwiatów. Nad łodzią górował krzyż wykonany z kłosów pszenżyta, który ma być symbolem utrzymania równowagi i właściwej drogi. W łodzi stanęła figura Jezusa,  jako rybaka zarzucającego sieci by łowić serca dusz ludzkich. Gospodynie z Trzebowniska w wieńcu umieściły natomiast figurę Matki Boże, jako Królową Nieba i Ziemi.

Niezwykły wieniec przyjechał ze Zgórska. To… kogut wysoki pewnie na 150 centymetrów. Uwity został z kłosów jęczmienia, pszenżyta, pszenicy i owsa. W przeszłości umieszczano w wieńcach żywe, a później sztuczne koguty. Miało to zapewniać zdrowy przychówek gospodarstwa. I mieszkańcy Zgórska postanowili nawiązać do tej tradycji.  Przedstawiciele sołectwa Łęki Górne przynieśli natomiast wieniec, który przedstawiał panoramę ich wsi, a szczególnie dwa kościoły – starty drewniany i nowy niedawno oddany do użytku.

Podkarpacie niezwykle utalentowane

Od lat organizatorom Konkursu udaje się zaprosić do Radomyśla spore grono ważnych gości. W tym roku byli powiatowi samorządowcy, parlamentarzyści, przyjechała po raz pierwszy wicewojewoda podkarpacki Alicja Wosik. Burmistrz Rybiński zawsze cieszy się z takich odwiedzin i uczestnikom konkursu przekazuje, że te wizyty to wyraz wielkiego szacunku dla trudu jaki mieszkańcy regionu ponoszą – pracując na roli, ale też przygotowując okazałe wieńce dożynkowe. - Tworzycie wspaniałe dzieła, integrujecie się, podtrzymujecie naszą chłopską piękną tradycję. Podczas tego konkursu w sposób szczególny dowartościowujemy, szanujemy, czcimy jedno z najpiękniejszych świąt polskiej wsi – oceniał burmistrz Rybiński.

- Miałam okazję uczestniczyć w dożynkach Diecezji Przemyskiej, Diecezji Rzeszowskiej. Teraz jestem już na terenie Diecezji Tarnowskiej.  Tych wieńców dożynkowych są setki, z setek wiosek Podkarpacia. Nasz region wykazuje się nie tylko pracowitością, okazuje się że mieszkańcy Podkarpacia są niezwykle utalentowani. Jestem pełna podziwu dla pomysłowości gospodyń, które co roku wymyślają nowe motywy,  często nawiązujące do bieżących wydarzeń, do zmieniających się czasów. Co roku w tych wieńcach odnajduję coś nowego, nowe pomysły i materiały, a jednocześnie dostrzegam wierność tradycji – komentowała wicewojewoda Alicja Wosik.

Emocjonującą chwilą jest zawsze ogłoszenie wyników. Wtedy wieńce już zabezpieczone w samochodach czekają na transport, a grupy dożynkowe szczelnie otaczają scenę. Nagrodami są nie tylko dyplomy, ale to też konkretne wyróżnienia finansowe fundowane przez organizatorów.

Kto wykonał najpiękniejsze wieńce?

Najbardziej wyrównany poziom był wśród wieńców tradycyjnych. A przewodnicząca konkursowego jury, Urszula Gieroń z Muzeum Etnograficznego w Tarnowie, podkreślała również, że ten poziom był bardzo wysoki. W tej kategorii wręczono także najwięcej nagród.

Pierwsze miejsce zdobyło OSP Dobrzechów, dwa drugie: grupa Mazury z gminy Raniżów, grupa z Podborze i szkoła w Partyni. Trzecie miejsca otrzymały grupy: Dąbrówka Osuchowska – grupa dorosła, Boża Wola, KGW Bieliniec, KGW Wola Mielecka. Wyróżnienia zdobyły grupy: KGW Rzędzianowice, Radomyśl Wielki, KGW Zdziarzec, Lutcza, KGW Godowa, Stowarzyszenie „Nasze Wadowice” Wadowice Górne, KGW Glinik Zaborowski, Kliszów, Sołectwo Zgórsko, KGW Pień, KGW Partynia, Ruda – gmina Radomyśl Wielki.

Wśród wieńców religijnych zwyciężyła grupa z Dulczy Małej, drugie miejsce przypadło Baryczce, trzecie Kole Gospodyń Wiejskich z Turbi. Wyróżnienia otrzymały grypy: KGW Róża, Zarównie, KGW Brzeżanka, KGW Wysoka Strzyżowska, Sołectwo Mokre, KGW Borowa – gmina Czarna, Grabiny.

W kategorii „Inne formy” pierwszą nagrodę zdobyła Wólka Turebska, drugą Wólka Grodziska - zespół „Leszczynka”, trzecie miejsca otrzymały grupy: OSP Zgórsko, Dąbrówka Osuchowska – młodzież, Łukawiec i  Surowa. Wyróżnienia otrzymał zespół OSP Róża. -  Ten konkurs jest bardzo ważny, bo propaguje typ wieńca będącego formą nowoczesną. Etnografia również ulega zmianie i takie nowatorskie formy powinny być zauważane – dodawała po rozdaniu nagród w tej kategorii przewodnicząca jury Urszula Gieroń.

Organizatorzy przygotowali również podziękowanie specjalne. Otrzymała je Monika Lasek z Pnia, za wieloletni trud i poświęcenie włożone w podtrzymywanie tradycji wieńców dożynkowych i przekazywanie tej tradycji młodym gminy Radomyśl Wielki.

Wielogodzinna zabawa

Podkarpacki Konkurs Wieńca Dożynkowego nigdy nie kończy się wraz z rozdaniem nagród. Wręczenie wyróżnień to wstęp do zabawy, która zazwyczaj trwa do późnych godzin nocnych. Tym razem muzyczne prezentacje na tak zwanej Estradzie Folkloru rozpoczęła Kapela Ludowa „Radomyślanie”. Później prezentował się młodzieżowy zespół wokalny z Dulczy Małej. Zagrała też „Paka Sędzisza” z Sędziszowa Małopolskiego. Chwilową odskocznią od tradycyjnej ludowej nuty był koncert rzeszowskiej grupy Revolution, grającej ambitnego rocka.

Gdy na scenie pojawiła się formacja Siklawa, prezentująca folk spod Tatr, taneczna podłoga błyskawicznie zapełniła się chętnymi do tańców i pląsów. To była gwiazda dnia. I z tego zadania się wywiązała bezapelacyjnie. Impreza trwała do późnych godzin nocnych, zakończyła się zabawą z zespołem Stoper.

ZOBACZ ZDJĘCIA

CZĘŚĆ I – zdjęcia z prezentacji wieńców, koncertów zespołów z gminy Radomyśl Wielki, PAKI z Sędziszowa.

CZĘŚĆ II – Koncert zespołu Revolution, rozstrzygnięcie konkursu, koncert zespołu Siklawa i zabawa.


Patronat nad XVII Podkarpackim Konkursem Wieńca Dożynkowego objęli: Wojewoda Podkarpacki, Starosta Powiatu Mieleckiego, Burmistrz Radomyśla Wielkiego. Organizator: Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego, Samorządowe Centrum Kultury i Bibliotek w Radomyślu Wielkim. Współorganizator: Powiat Mielecki, Wojewódzki Dom Kultury w Rzeszowie.

Wkrótce materiały wideo.

PC







 
 
 

Artykuł dodał:
hej Napisz wiadomość
Oceń artykuł


Ostatnio przeglądający
 
cytacik Napisz wiadomość
5 lat temu
hej Napisz wiadomość
5 lat temu