Młodzież chce przestrzeni do działania. Wnioski z Forum Kadr Kultury #EFKA

Jak budować relacje z mieszkańcami, rozwijać współpracę i odpowiadać na zmieniające się potrzeby społeczne? O tym rozmawiali uczestnicy II Forum Kadr Kultury #EFKA, które rozpoczęło się 21 października w Łukowie k. Sanoka. Trzydniowe spotkanie organizowane przez Wojewódzki Dom Kultury w Rzeszowie poświęcone jest nowym wyzwaniom stojącym przed instytucjami kultury w erze społeczeństwa sieciowego.

Od instytucji do wspólnoty. Rozpoczęło się II Forum Kadr Kultury #EFKA

Pierwszy dzień Forum przebiegał pod hasłem „Od instytucji do wspólnoty – nowe wyzwania dla kultury w erze społeczeństwa sieciowego”. W programie znalazły się prezentacje dotyczące polityki kulturalnej regionu, wyniki badań nad kondycją podkarpackiej kultury, przykłady dobrych praktyk oraz szkolenie poświęcone zarządzaniu zespołem.

O programach i działaniach Samorządu Województwa Podkarpackiego w dziedzinie kultury, m.in. o programach dotacyjnych "Mecenat Kulturalny", "Współkultura" i "Współtradycja", mówił Mateusz Werner, dyrektor Departamentu Kultury i Ochrony Dziedzictwa Narodowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego. Z kolei Jakub Izdebski, dyrektor Wojewódzkiego Domu Kultury w Rzeszowie, przedstawił nowe inicjatywy WDK służące rozwojowi współpracy między instytucjami kultury - wśród nich m.in. plany dotyczące kontynuacji programu współfinansowania przedsięwzięć kulturalnych.

Ważnym punktem programu była prezentacja pierwszych wniosków z badań „Podkarpacka Diagnoza Kultury 2026”, którą przedstawił dr Dominik Porczyński z Instytutu Nauk Socjologicznych Uniwersytetu Rzeszowskiego, a z której oprócz wielu wniosków na temat sposobu kreowania życia kulturalnego w województwie podkarpackim wynika m.in. to, że młodzież coraz częściej chce nie tyle projektowania oferty kulturalnej przez instytucje, co przestrzeni do samodzielnego działania i realizacji własnych pomysłów. Badania stanowią punkt wyjścia do rozmowy o potrzebach środowiska kultury i kierunkach rozwoju oferty odpowiadającej na oczekiwania mieszkańców regionu.

Domy kultury w trakcie zmiany

O tym, jak angażować społeczności lokalne w tworzenie kultury, opowiadała Małgorzata Wójcik, od kilkunastu lat animatorka kultury reprezentująca Stowarzyszenie Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej (CAL), które jest merytorycznym partnerem i operatorem wsparcia w ogólnopolskim programie Dom Kultury+, organizowanym przez Narodowe Centrum Kultury (NCK). Zauważyła, że mimo zmian ustawowych w domach kultury od lat zachodzi zmiana, w wyniku której stają się one coraz bardziej otwarte na społeczne inicjatywy animacji kulturalnej.

– Nie przez dekrety, ale poprzez uczenie się w działaniu, poprzez refleksję, czasem popełnianie błędów, staramy się zmieniać miejsce, w którym przyszło nam pracować, w miejscu, w którym przyszło nam żyć i mieszkać – zauważyła Małgorzata Wójcik.

Praktycznym uzupełnieniem tej perspektywy były prezentacje projektów z Podkarpacia zrealizowanych w ramach programu Dom Kultury+. Swoimi doświadczeniami podzielili się Edyta Serwatka, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Nozdrzcu, Damian Małek, dyrektor Samorządowego Centrum Kultury w Mielcu, oraz Justyna Pomykała-Berrached, animatorka kultury i artystka związana z mielecką instytucją. Wystąpienia stały się punktem wyjścia do dyskusji o roli lokalnych inicjatyw i znaczeniu aktywnego udziału mieszkańców w życiu kulturalnym.

Popołudniowy blok szkoleniowy poświęcono zarządzaniu i komunikacji międzypokoleniowej oraz rozwiązywaniu konfliktów w instytucjach kultury. Dorota Dominik, dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Rzeszowie, mediatorka i psychoterapeutka, omawiała zagadnienia związane z kierowaniem zespołem wielopokoleniowym, skuteczną komunikacją, rozwiązywaniem sytuacji konfliktowych i przeciwdziałaniem mobbingowi.

Współpraca, dostępność i dziedzictwo – kolejne dni Forum

W czwartek, 22 października, uczestnicy skupią się na haśle „Kultura współpracy – ludzie, różnorodność i potencjał miejsca”. Przed południem wezmą udział w warsztatach „Społeczny Dom Kultury”, które poprowadzi Marek Sztark, animator kultury i rozwoju lokalnego, a następnie w szkoleniu „Neuroróżnorodność – jak budować w instytucji wspólnotę otwartą na osoby o zróżnicowanych potrzebach”, prowadzonym przez Katarzynę Orkisz.

Po południu zaplanowano wizytę studyjną w Centrum Kultury Foresterium w dawnym klasztorze Karmelitów Bosych w Zagórzu. To okazja do poznania sposobów wykorzystywania i interpretowania dziedzictwa kulturowego w działaniach edukacyjnych i animacyjnych. Uczestnicy Forum zapoznają się także z działalnością Podkarpackiej Komisji Filmowej, która w tym roku świętuje 10-lecie.

Ostatni dzień Forum, piątek 23 października, poświęcony jest zagadnieniom prawnym i standardom bezpiecznego miejsca pracy. W programie znalazły się szkolenia dotyczące zmian w przepisach związanych z mobbingiem oraz jawności wynagrodzeń, które poprowadzi dr Iwona Gęsicka, radczyni prawna i specjalistka prawa pracy.

II Forum Kadr Kultury #EFKA to przestrzeń wymiany wiedzy i doświadczeń, ale także budowania relacji między osobami odpowiedzialnymi za rozwój kultury w regionie. Tegoroczny program łączy refleksję nad rolą instytucji w lokalnych społecznościach z praktycznymi narzędziami zarządzania, dostępnością i wykorzystaniem potencjału miejsc oraz ludzi.

– Organizując Forum, tworzymy przestrzeń, w której każdy znajdzie coś dla siebie. Często nie wiemy, co robią inni, po sąsiedzku. Tu mamy okazję porozmawiać, posłuchać ludzi z doświadczeniem i ekspertów, uczyć się od siebie.

Forum organizuje Wojewódzki Dom Kultury w Rzeszowie. Partnerami wydarzenia są: Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu Rzeszowskiego, Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury i Sportu w Zagórzu, Centrum Kultury Foresterium w Zagórzu oraz Podkarpacka Komisja Filmowa.

Zadanie dofinansowano ze środków budżetu Województwa Podkarpackiego.