W Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej można obejrzeć wystawę z Muzeum Holocaustu w Waszyngtonie pt. „Byli sąsiadami. Ludzkie zachowania i wybory w obliczu Zagłady”. Otwarcie wystawy odbyło się w przeddzień Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu.

Stworzona przez United States Holocaust Memorial Museum ekspozycja dopełnia kontekst stałej ekspozycji poświęconej Polakom ratującym Żydów w okresie niemieckiej okupacji w latach 1939-1944. Wystawa pokazuje podobne postawy ludzi na szerszym, europejskim tle w dobie moralnego upadku cywilizacji, a także stawia szereg pytań, które kierują uwagę na etyczny wymiar dokonywanych w tamtym czasie wyborów i postaw ludzkich. Wystawę można obejrzeć do końca września.

Dzisiejsze wydarzenie stanowi także fragment obchodzonych – w tym roku już po raz czternasty – Podkarpackich Dni Pamięci o Ofiarach Holocaustu. Chcę w tym miejscu pogratulować i serdecznie podziękować profesorowi Wacławowi Wierzbieńcowi, który był inicjatorem i nadal jest dobrym duchem tego przedsięwzięcia – mówiła podczas otwarcia marszałek Ortyl.

Ze względu na sytuację sanitarną otwarcie odbyło się w trybie hybrydowym. Mieszkańcy mogli obejrzeć wydarzenie w Internecie. Oficjalnego otwarcia dokonali Marszałek Województwa Podkarpackiego – Władysław Ortyl oraz Konsul Generalny Stanów Zjednoczonych w Krakowie –  Patrick Slowinski, którzy również za pośrednictwem internatu wzięli udział w uroczystości.

Drugą częścią wydarzenia była debata w której brali udział: Jacek Nowakowski –  kurator w United States Holocaust Memorial Museum, dr Mateusz Szpytma –  historyk, współtwórca Muzeum Polaków Ratujących Żydów oraz dr Leopold Zgoda – filozof, etyk, współpracownik Muzeum Polaków Ratujących Żydów.

Wiemy, jak wielkie znaczenie dla współczesnej świadomości narodu żydowskiego – w Izraelu i w diasporze – ma pamięć zagłady. Staramy się współ-pamiętać i współ-czuć razem z Żydami, niegdyś, przed zagładą, tak licznie zasiedlającymi Rzeczpospolitą – dodał marszałek Ortyl.

Muzeum otwarte w 2016 roku jest pierwszą w Polsce placówką zajmującą się tematyką ratowania ludności żydowskiej na okupowanych ziemiach polskich podczas hitlerowskiej zagłady. Stała wystawa pokazuje poznane i udokumentowane przypadki udzielania pomocy Żydom na terenie całego województwa podkarpackiego.