Ponad 1,2 miliarda złotych trafi na wzmocnienie bezpieczeństwa i odporności województwa podkarpackiego. To efekt zakończonych negocjacji z Komisja Europejska dotyczących zmian w programie Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021–2027.

Jak poinformował marszałek województwa Władysław Ortyl, region przeznaczy na ten cel aż 12,8 proc. całej alokacji programu, czyli około 290 mln euro.

– Komisja stworzyła nam warunki, by minimum 10 proc. środków przeznaczyć na technologie i infrastrukturę podwójnego wykorzystania. My zdecydowaliśmy się na więcej – to ponad 1,2 mld zł na pięć nowych priorytetów bezpieczeństwa – podkreślił marszałek.

Podkarpacie ważne dla bezpieczeństwa UE

Decyzje wpisują się w szerszy kontekst zmian geopolitycznych w Europie po agresji Rosji na Ukrainę. Po raz pierwszy Komisja Europejska przygotowała kompleksowy dokument dotyczący wschodnich regionów przygranicznych Unii.

Początkowo unijny pakt obejmował jedynie granice z Rosją i Białorusią, jednak – jak zaznaczył Ortyl – dzięki działaniom polskich regionów udało się rozszerzyć go również na granicę z Ukrainą.

– Bezpieczeństwa nie można sprowadzać do skali pojedynczych powiatów. Mówimy o całym regionie Polski Wschodniej i tak też powinno być ono postrzegane – dodał marszałek.

Drony i nowe technologie wizytówką regionu

Podkarpacie zostało również dostrzeżone jako ośrodek rozwoju technologii o znaczeniu strategicznym. Szczególne miejsce zajmuje koncepcja tzw. Doliny Dronowej, która była wskazywana także przez przewodniczącą KE Ursula von der Leyen.

Jak zaznaczyła członkini zarządu województwa Małgorzata Jarosińska-Jedynak, kluczowym projektem będzie utworzenie centrum certyfikacji i rozwoju systemów bezzałogowych.

– To ogromna szansa dla startupów, uczelni i firm z regionu. Chcemy rozwijać technologie, które znajdą realne zastosowanie w bezpieczeństwie i obronności – podkreśliła.

Pięć filarów bezpieczeństwa

Nowe środki zostaną rozdysponowane w ramach pięciu priorytetów:

1. Inwestycje dla bezpieczeństwa i obrony (ok. 360 mln zł)
Wsparcie dla przedsiębiorstw, w tym MŚP, rozwój technologii dual-use, działalność badawczo-rozwojowa oraz budowa centrum systemów bezzałogowych.

2. Bezpieczeństwo dostaw wody (ok. 115 mln zł)
Rozbudowa infrastruktury wodnej, nowe ujęcia i zbiorniki, systemy odzysku wody oraz monitoring i zasilanie awaryjne.

3. Odporna infrastruktura transportowa (ok. 403 mln zł)
Modernizacja dróg wojewódzkich ważnych dla mobilności wojskowej, rozwój lotniska Rzeszów-Jasionka oraz infrastruktury lotniczej w Krośnie i Mielcu.

4. Rozwój umiejętności dla bezpieczeństwa (ok. 245 mln zł)
Programy edukacyjne, w tym „Akademia dronów”, rozwój kompetencji cyfrowych i technicznych oraz wsparcie instytucji i organizacji.

5. Kompetencje bezpieczeństwa społeczności lokalnych (44 mln zł)
Wsparcie inicjatyw lokalnych, edukacja w zakresie reagowania kryzysowego i współpraca ze służbami.

Dodatkowe korzyści i kolejne kroki

Przekroczenie wymaganego przez KE progu 10 proc. alokacji przyniosło regionowi dodatkowe korzyści. Najważniejszą z nich jest wydłużenie okresu kwalifikowalności wydatków aż do końca 2030 roku.

– To daje nam większy komfort w realizacji skomplikowanych projektów strategicznych. Liczymy, że w kwietniu program zostanie ostatecznie zatwierdzony i od razu ruszymy z naborami – zaznaczyła Jarosińska-Jedynak.