„Dolina Sarmacka” – sześć muzeów łączy siły dla dziedzictwa Podkarpacia

Na mapie kulturalnej Podkarpacia powstaje nowa, unikatowa w skali kraju inicjatywa. Sześć muzeów z regionu podpisało list intencyjny, powołując do życia klaster „Dolina Sarmacka”, którego celem jest pielęgnowanie, badanie i promocja dziedzictwa kulturowego okresu I Rzeczypospolitej. Uroczyste podpisanie porozumienia odbyło się 4 lutego w sali balowej Zamku w Łańcucie.

Sygnatariuszami porozumienia są: Muzeum – Zamek w Łańcucie, Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, Muzeum Historyczne w Sanoku, Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej w Przemyślu, Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich oraz Muzeum w Przeworsku – Zespół Pałacowo-Parkowy. Inicjatywę wspiera Marszałek Województwa Podkarpackiego Władysław Ortyl, który podkreśla jej znaczenie zarówno dla promocji regionu, jak i dla ochrony polskiego dziedzictwa kulturowego.

„Dolina Sarmacka” to projekt o charakterze sieciowym, integrujący placówki muzealne o różnorodnym profilu. Dzięki temu możliwe jest stworzenie wielowymiarowej, spójnej opowieści o życiu społecznym, politycznym i kulturowym XVI–XVIII wieku. Klaster ma przybliżać historię arystokracji, magnaterii, mieszczaństwa oraz życia codziennego w epoce sarmackiej, której ważne wydarzenia rozgrywały się na terenach dzisiejszego Podkarpacia.

– Na kulturalnej mapie dziedzictwa naszego regionu powstaje nowa, niezwykle ważna marka. „Dolina Sarmacka” to nie tylko opowieść o faktach historycznych, ale także o języku, wartościach i sposobie myślenia o ojczyźnie. W dobie uproszczeń i wulgaryzacji debaty publicznej dbałość o kulturę słowa i szacunek dla historii powinny być fundamentem tej inicjatywy – podkreślał marszałek Władysław Ortyl podczas uroczystości.

Każda z instytucji wnosi do projektu własną, unikalną narrację. Łańcut, Przeworsk, Jarosław – oddział w Zarzeczu, Przemyśl oraz Krasiczyn zaprezentują splendor magnackich rezydencji. Muzeum w Jarosławiu przybliży rolę kupców i mieszczaństwa w dawnej Rzeczypospolitej, natomiast Przemyśl skupi się na historii administracji państwowej i kościelnej. Sanocki zamek królewski oraz największy w Polsce skansen dopełnią obrazu, ukazując pełne spektrum życia sarmackiej Rzeczypospolitej.

List intencyjny zakłada ścisłą współpracę merytoryczną pomiędzy placówkami. Partnerzy zadeklarowali wspólne badania naukowe, organizację konferencji i sympozjów, wymianę doświadczeń w pozyskiwaniu grantów krajowych i zagranicznych, tworzenie innowacyjnych programów edukacyjnych i wystawienniczych, katalogowanie i inwentaryzację zbiorów oraz przygotowywanie wspólnych publikacji z zakresu historii i muzealnictwa.

Ogłoszenie powstania klastra zbiegło się z pierwszym wydarzeniem merytorycznym – Łańcucką Resursą Kultury Pamięci. Centralnym punktem uroczystości było odczytanie zapisu konfederacji łańcuckiej. Historyczny charakter wydarzenia podkreśliła obecność aktora Teatru im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie, który w artystycznej interpretacji przybliżył uczestnikom język i ducha epoki.